لرزش موتور خودرو: راهنمای جامع تشخیص علت و راه‌حل‌های موثر

فرض کنید در یک عصر شلوغ پشت چراغ قرمز ایستاده‌اید. ناگهان، آرامش داخل خودرو با یک لرزش عجیب و نگران‌کننده به هم می‌خورد. فرمان زیر دست شما می‌لرزد، صندلی پشتتان تکان‌های کوچک و پشت‌سرهم دارد و صدای موتور که همیشه یکنواخت بود، حالا نامنظم و ناهماهنگ شده است. این لرزش فقط یک تکان ساده نیست؛ این یک هشدار است، پیامی از خودرو شما که باید به آن توجه کنید. متأسفانه بسیاری از ما علت لرزش موتور خودرو را نادیده می‌گیریم و با زیاد کردن صدای رادیو یا گفتن اینکه «چیز مهمی نیست»، به رانندگی ادامه می‌دهیم. اما واقعیت این است که کاهش صدای موتور خودرو، علت لرزش زیاد موتور خودرو، به‌خصوص وقتی قبلاً چنین چیزی نبوده، هرگز طبیعی نیست. این نشانه می‌تواند از یک شمع ساده و ارزان تا یک مشکل جدی و پرهزینه در موتور باشد. اما نگران نباشید؛ شما می‌توانید با کمی دقت، دلیل و راه‌حل آن را پیدا کنید. در این مقاله، یاد می‌گیرید چطور با دقت به جزئیات کوچک (مثلاً لرزش در حالت درجا است یا هنگام حرکت؟ هنگام فشار دادن پدال گاز است یا در سرعت بالا؟)، دلایل لرزش موتور خودرو را تشخیص دهید و با روش‌های کاربردی و مؤثر، این لرزش را برای همیشه رفع کنید.

علت لرزش موتور خودرو در حالت ایستاده

وقتی خودرو ثابت است ولی موتور روشن است و لرزش دارد، معمولاً مشکل از خود موتور یا بخش‌های نزدیک آن است. چون چرخ‌ها و سیستم انتقال نیرو درگیر نیستند، تمرکز باید روی موتور باشد.
✔️شمع‌ها و سیم‌های خراب: شمع وظیفه ایجاد جرقه و روشن کردن سوخت را دارد. اگر یکی از شمع‌ها خراب، کثیف یا فرسوده باشد، آن سیلندر درست کار نمی‌کند و باعث لرزش موتور می‌شود. سیم‌های شمع هم اگر خراب باشند، جرقه درست منتقل نمی‌شود و لرزش بیشتر می‌شود. این مورد از دلایل لرزش موتور خودرو است که اغلب نادیده گرفته می‌شود.

✔️پایه‌های موتور فرسوده: موتور به بدنه ماشین با پایه‌هایی وصل است که هم فلزی‌اند و هم لاستیکی. این پایه‌ها لرزش طبیعی موتور را جذب می‌کنند. وقتی کهنه یا ترک‌خورده باشند، دیگر نمی‌توانند لرزش را بگیرند و شما آن را احساس می‌کنید. تهیه و تعویض پایه‌ها با لوازم یدکی وینگل می‌تواند کیفیت و عمر قطعه را تضمین کند.

✔️مشکلات سیستم سوخت‌رسانی: اگر فیلتر سوخت کثیف باشد یا انژکتورها بسته شده باشند، سوخت به‌درستی وارد موتور نمی‌شود و باعث لرزش می‌گردد.

✔️سنسورهای مهم: خودروهای امروزی با یک کامپیوتر مرکزی کنترل می‌شوند. دو سنسور حیاتی، سنسور دور موتور و سنسور میل‌لنگ هستند. اگر این سنسورها اطلاعات غلط بدهند، زمان‌بندی جرقه و سوخت‌پاشی به هم می‌ریزد و موتور در حالت درجا لرزش می‌کند.

✔️روغن موتور کم یا آلوده: روغن موتور نه تنها برای روان‌کاری، بلکه برای خنک‌کردن و کارکرد نرم بخش‌های داخلی موتور مهم است. اگر روغن کم یا کیفیت پایینی داشته باشد، موتور به سختی کار می‌کند و لرزش پیدا می‌کند. از طرفی ممکن است علت روشن شدن همزمان چراغ باتری و ترمز دستی باشد.

 

علت لرزش موتور خودرو هنگام حرکت

وقتی لرزش موتور تنها هنگام حرکت خودرو اتفاق می‌افتد، معمولاً نشان‌دهنده مشکلاتی در قطعات چرخان و سیستم انتقال نیرو است، نه خود موتور. این قطعات شامل چرخ‌ها، پلوس‌ها، دیفرانسیل و سیستم تعلیق هستند. در این حالت موتور ممکن است در حالت درجا کاملاً نرم و بدون لرزش کار کند، اما با حرکت خودرو، لرزش ظاهر می‌شود.
از رایج‌ترین دلایل لرزش موتور خودرو در حرکت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

✔️هم‌وزن نبودن چرخ‌ها: اگر وزن چرخ‌ها به طور مساوی توزیع نشده باشد، در سرعت‌های خاص (معمولاً بین ۸۰ تا ۱۱۰ کیلومتر بر ساعت) لرزش در فرمان و کف خودرو احساس می‌شود. حتی برخورد با چاله یا جدول می‌تواند وزنه‌های تعادل چرخ‌ها را جابجا کند و لرزش ایجاد کند.

✔️تایرهای فرسوده و نامتوازن: تایرهایی که ساییده شده‌اند یا دارای برآمدگی هستند، نمی‌توانند حرکت روانی داشته باشند و با هر دور چرخش، لرزش منتقل می‌کنند.

✔️پلوس معیوب: پلوس نیرو را از گیربکس به چرخ‌ها منتقل می‌کند. اگر خرابی داشته باشد، به ویژه هنگام پیچیدن یا شتاب‌گیری، لرزش و ضربه ایجاد می‌شود.

✔️دیسک و لنت ترمز تاب‌دار: اگر لرزش هنگام ترمز گرفتن حس شود، معمولاً دیسک‌های ترمز تاب برداشته‌اند. سطح ناهموار دیسک باعث ایجاد لرزش ریتمیک در پدال ترمز و بدنه خودرو می‌شود.

✔️مشکلات سیستم تعلیق و کمک‌فنرها: قطعاتی که شوک و ضربه جاده را جذب می‌کنند، اگر فرسوده یا خراب باشند، لرزش جاده را مستقیم به بدنه خودرو منتقل می‌کنند. برای مشاهده قیمت و تهیه قطعات، می‌توانید به قیمت لوازم یدکی کاپرا مراجعه کنید.

✅نکته مهم: لرزش در حرکت معمولاً به دلیل قطعات در حال چرخش است، نه موتور. بررسی چرخ‌ها، تایرها، پلوس‌ها و تعلیق اولین قدم برای تشخیص دلیل لرزش موتور خودرو است و می‌تواند از آسیب بیشتر به موتور و سایر قطعات جلوگیری کند.

علت لرزش موتور خودرو در دنده یک

لرزش هنگام شروع حرکت و در دنده یک، یکی از دلایل لرزش موتور خودرو است که معمولاً به سیستم کلاچ و گیربکس مربوط می‌شود. شناخت دقیق علت لرزش زیاد موتور خودرو در این لحظه به شما کمک می‌کند تا مشکل را بهتر تشخیص دهید و برای رفع لرزش موتور خودرو اقدام کنید.

1️⃣خودروهای دنده دستی: خرابی دیسک و صفحه کلاچ می‌تواند باعث لرزش شود. دیسک و صفحه کلاچ حلقه پیوند بین موتور و گیربکس هستند. اگر صفحه کلاچ ساییده یا روغنی شده باشد، نمی‌تواند نیروی موتور را به گیربکس منتقل کند. نتیجه این است که هنگام رها کردن پدال کلاچ، یک لرزش یا “کله‌زدن” در خودرو احساس می‌شود. این لرزش معمولاً با بوی کلاچ سوخته نیز همراه است. اینجا یکی از مهم‌ترین دلایل لرزش موتور خودرو دیده می‌شود.

2️⃣خودروهای اتوماتیک: مشکل در مبدل گشتاور می‌تواند دلیل لرزش باشد. مبدل گشتاور مانند کلاچ عمل می‌کند و نیرو را از موتور به گیربکس منتقل می‌کند. اگر روغن گیربکس کم یا کیفیت پایین داشته باشد، یا خود مبدل خراب باشد، هنگام شروع حرکت لرزش ایجاد می‌شود. بررسی این موارد به تشخیص دلیل لرزش موتور خودرو کمک زیادی می‌کند.

علت لرزش موتور خودرو هنگام گاز دادن

لرزشی که با فشار دادن پدال گاز و افزایش دور موتور شروع می‌شود، معمولاً به سیستم سوخت‌رسانی یا سیستم جرقه‌زنی مربوط می‌شود. این مشکل می‌تواند به دلایل زیر رخ دهد:

✔️احتراق ناقص: اگر سوخت به طور کامل مشتعل نشود، موتور ناپایدار عمل می‌کند و لرزش ایجاد می‌شود. این یک نمونه واضح از علت لرزش موتور خودرو است.

✔️کمبود سوخت: مشکلاتی مانند فیلتر سوخت کثیف یا پمپ بنزین ضعیف می‌تواند باعث شود سوخت کافی به سیلندرها نرسد و موتور لرزش پیدا کند. در این حالت، بررسی اینکه چه عواملی باعث لرزش موتور خودرو می شود اهمیت پیدا می‌کند.

✔️ایراد در کوئل یا شمع‌ها: خرابی کوئل‌ها یا شمع‌ها باعث می‌شود جرقه مناسب ایجاد نشود و موتور نتواند بار اضافی را تحمل کند، که لرزش ایجاد می‌کند. این بخش یکی از رایج‌ترین دلایل لرزش موتور خودرو است.

📍همچنین برای اطلاعات بیشتر و تهیه لوازم یدکی وانا، می‌توانید از طریق صفحه مربوطه در کمپانی ایوب، کمک بگیرید.

علت لرزش موتور خودرو در سرعت بالا

لرزش موتور هنگام حرکت در سرعت‌های بالای ۸۰ کیلومتر بر ساعت معمولاً مربوط به سیستم چرخ‌ها، تایرها یا قطعات انتقال نیرو است، نه خود موتور.

✔️هم‌وزن نبودن چرخ‌ها: وقتی وزن چرخ‌ها به طور مساوی توزیع نشده باشد، چرخ‌ها با هر دور چرخش لرزش ایجاد می‌کنند که از طریق فرمان به بدنه منتقل می‌شود و با افزایش سرعت شدت آن بیشتر می‌شود. این مسئله نمونه‌ای از دلیل لرزش موتور خودرو است.

✔️تایرهای فرسوده یا ساییده شده نامتوازن: اگر آج تایرها به صورت نابرابر ساییده شده باشند یا سطح آن‌ها فرسوده باشد، تماس تایر با جاده ناهموار می‌شود و لرزش در خودرو ایجاد می‌کند. بررسی این مورد از ضروریات علت لرزش زیاد موتور خودرو است.

✔️بلبرینگ چرخ خراب: بلبرینگ‌ها قطعاتی هستند که چرخ را به محور متصل می‌کنند و حرکت روان چرخ را تضمین می‌کنند. اگر بلبرینگ فرسوده یا خراب شود، هنگام سرعت بالا صدای وزوز یا غرش ایجاد می‌کند و لرزش به بدنه منتقل می‌شود.

✔️میل گاردان در خودروهای با محور عقب: این قطعه نیرو را از گیربکس به دیفرانسیل منتقل می‌کند. اگر میل گاردان هم‌وزن نباشد یا یاتاقان‌های آن خراب شوند، در سرعت‌های بالا لرزش شدیدی در کف خودرو احساس می‌شود و حتی می‌تواند باعث آسیب به قطعات دیگر شود. این بخش نمونه‌ای از این است که چه عواملی باعث لرزش موتور خودرو می شود.

از طرفی برای جلوگیری از داغ شدن موتور و لرزش ناشی از آن، حتماً تست سلامت درب رادیاتور را انجام دهید؛ درب معیوب فشار سیستم خنک‌کاری را کم می‌کند و باعث جوش آوردن و لرزش موتور می‌شود.

علت لرزش موتور خودرو هنگام کولر گرفتن

گاهی اوقات وقتی خودرو در حالت درجا است و موتور به آرامی کار می‌کند، روشن کردن کولر باعث لرزش خودرو می‌شود. این لرزش ناشی از اضافه شدن بار مکانیکی کمپرسور کولر به موتور است. کمپرسور کولر از طریق تسمه به موتور متصل است و وقتی روشن می‌شود، فشار اضافی روی موتور وارد می‌کند. دلایل لرزش ماشین هنگام روشن کردن کولر عبارتند از:

✔️شمع‌های ضعیف یا آلوده: اگر شمع‌ها خراب، کثیف یا فرسوده باشند، سوخت به درستی مشتعل نمی‌شود و موتور نمی‌تواند بار اضافی کمپرسور کولر را تحمل کند، در نتیجه لرزش ایجاد می‌شود. این یکی از نمونه‌های علت لرزش موتور خودرو است.

✔️پایه‌های موتور فرسوده: اگر پایه‌ها فرسوده یا خراب باشند، موتور هنگام بار اضافی حرکت کرده و لرزش شدید به بدنه منتقل می‌شود. بررسی این مشکل در لیست دلایل لرزش موتور خودرو قرار دارد.

✔️دور آرام پایین تنظیم شده: وقتی دور آرام موتور پایین‌تر از حد مناسب تنظیم شده باشد، موتور قدرت کافی برای تحمل بار اضافی کمپرسور کولر ندارد و لرزش رخ می‌دهد.

انژکتورهای آلوده: اگر انژکتورها سوخت را به شکل درست به سیلندرها نرسانند، موتور نمی‌تواند به طور یکنواخت کار کند، که باعث لرزش هنگام روشن شدن کولر می‌شود.

همچنین، یکی از دلایل غیرمستقیم لرزش موتور، داغ شدن بیش از حد آن است؛ اگر علائم گرفتگی رادیاتور ماشین مثل افزایش دما یا بخار از کاپوت را دیدید، سریع بررسی کنید چون موتور داغ لرزش و افت قدرت شدیدی پیدا می‌کند.

 

علت لرزش موتور خودرو هنگام خاموش شدن

اگر هنگام خاموش کردن خودرو لرزش یا صدای تقه احساس می‌کنید، معمولاً مشکل از پایه‌های موتور است. پایه‌های موتور نقش مهمی در مهار حرکت پیچشی موتور دارند. وقتی موتور خاموش می‌شود، بخش‌های داخلی هنوز کمی حرکت می‌کنند و این حرکت باید توسط پایه‌ها کنترل شود.

اگر پایه‌ها خراب یا شکسته باشند، موتور آزادانه به جلو و عقب یا بالا و پایین حرکت می‌کند و این حرکت باعث ایجاد تکان شدید و صدای تقه می‌شود. این لرزش می‌تواند به قطعات اطراف موتور آسیب بزند و نشانه‌ای جدی برای نیاز به تعمیر فوری است. بررسی پایه‌ها به موقع، یکی از مهم‌ترین اقدامات برای رفع لرزش موتور خودرو و جلوگیری از آسیب بیشتر است.

خرابی کدام سنسور باعث لرزش موتور میشود؟

علت لرزش موتور خودرو چیست؟ لرزش موتور اغلب از اختلال در نسبت هوا و سوخت یا زمان‌بندی جرقه ایجاد می‌شود و خرابی سنسورها یکی از رایج‌ترین دلایل آن است. سنسورها اطلاعات کلیدی را به ECU می‌دهند و اگر داده اشتباه بفرستند، موتور در دور آرام یا شتاب‌گیری نامتعادل کار می‌کند و لرزش به وجود می‌آید. علت لرزش موتور در حالت درجا معمولاً همین مشکلات سنسوری است که در دور پایین بیشتر خودش را نشان می‌دهد. در خودروهای ایرانی مثل پراید، پژو و سمند این مشکل بسیار شایع است و اغلب با روشن شدن چراغ چک همراه می‌شود.

🔻خرابی سنسور MAP و تاثیر آن بر لرزش موتور: سنسور MAP فشار هوای ورودی را اندازه می‌گیرد؛ خرابی آن باعث می‌شود ECU سوخت بیشتری یا کمتری تزریق کند و علت لرزش شدید موتور خودرو شود.

🔻نقش سنسور MAF در لرزش موتور: سنسور MAF حجم هوای ورودی را می‌سنجد؛ اگر کثیف یا خراب شود، مخلوط هوا و سوخت نامتعادل شده و لرزش بیش از حد موتور خودرو ایجاد می‌شود.

🔻سنسور اکسیژن و لرزش موتور خودرو: سنسور اکسیژن میزان اکسیژن اگزوز را چک می‌کند؛ خرابی آن باعث غلیظ یا رقیق شدن مخلوط سوخت می‌شود و علت لرزش زیاد موتور خودرو را به وجود می‌آورد.

🔻خرابی سنسور دور موتور (CKP): سنسور CKP موقعیت میل‌لنگ را گزارش می‌دهد؛ خرابی آن زمان جرقه را به هم می‌ریزد و لرزش شدید، ریپ زدن یا حتی خاموش شدن ناگهانی موتور را به دنبال دارد.

تاثیر خرابی دسته‌موتور و دیسک و صفحه در لرزش خودرو

دسته‌موتورها (پایه‌های موتور) وظیفه جذب لرزش طبیعی موتور را دارند. وقتی لاستیک آن‌ها پاره یا سفت می‌شود، لرزش مستقیم به اتاق و فرمان منتقل می‌شود و مخصوصاً در دور آرام خیلی محسوس است. در خودروهای قدیمی ایرانی این مشکل بسیار شایع است و اغلب با صدای تق‌تق همراه است. دیسک و صفحه کلاچ هم در خودروهای دنده‌ای نقش مهمی دارد؛ وقتی دیسک تمام می‌شود یا صفحه تاب برمی‌دارد، هنگام رها کردن کلاچ لرزش شدیدی در کل خودرو ایجاد می‌شود که با تعویض دنده بدتر هم می‌شود. این دو قطعه برخلاف سنسورها مشکل مکانیکی هستند و با تعویض ساده حل می‌شوند، اما اگر دیر اقدام کنید ممکن است به گیربکس یا سایر قطعات آسیب جدی برسد. تشخیص این مشکل راحت است؛ لرزش با گاز دادن یا تعویض دنده تغییر می‌کند و معمولاً با صدا همراه است.

شایع‌ترین دلایل لرزش موتور در خودروهای پراید، پژو و سمند

خودروهای پراید، پژو (مانند ۴۰۵ و پارس) و سمند به دلیل استفاده از موتورهای قدیمی و طراحی مشابه (اغلب بر پایه موتورهای TU یا XU)، مشکلات لرزش موتور تقریباً یکسانی دارند. این خودروها با گذشت زمان و کارکرد بالا بیشتر در معرض لرزش قرار می‌گیرند، به‌خصوص در دور آرام که موتور تحت فشار کمتری است. دلایل اصلی معمولاً به سیستم جرقه‌زنی، سوخت‌رسانی و پایه‌های نگهدارنده موتور مربوط می‌شود. مثلاً فرسودگی قطعات جرقه‌زنی باعث احتراق ناقص می‌شود و موتور نامتعادل کار می‌کند. گرفتگی یا مشکل در سیستم سوخت هم مخلوط هوا و سوخت را به هم می‌ریزد و لرزش ایجاد می‌کند. همچنین پایه‌های موتور که نقش ضربه‌گیر دارند، با گذشت زمان سفت یا پاره می‌شوند و لرزش طبیعی موتور را به بدنه منتقل می‌کنند. این مشکلات در هر سه خودرو مشترک هستند و اغلب با سرویس‌های دوره‌ای ساده مثل تعویض قطعات مصرفی یا چک پایه‌ها قابل پیشگیری‌اند. تشخیص زودرس این موارد هزینه تعمیر را خیلی پایین نگه می‌دارد و رانندگی را ایمن‌تر و راحت‌تر می‌کند.

دلایل لرزش موتور در پراید

در پراید، شایع‌ترین دلایل لرزش موتور به سیستم سوخت‌رسانی و جرقه‌زنی قدیمی برمی‌گردد. کثیفی یا تنظیم نبودن کاربراتور باعث مخلوط نامناسب هوا و سوخت می‌شود و لرزش در دور آرام ایجاد می‌کند. شمع و وایر فرسوده جرقه ضعیف تولید می‌کنند و موتور نامتعادل کار می‌کند. خرابی دسته‌موتورها (به‌خصوص جلو و عقب) لرزش را مستقیم به بدنه منتقل می‌کند. نشتی شلنگ‌های وکیوم هم فشار هوای ورودی را مختل می‌کند. همچنین انژکتور کثیف یا معیوب باعث گاز هرز و لرزش می‌شود. اغلب با شستشوی انژکتور، تعویض شمع و وایر یا تنظیم کاربراتور مشکل حل می‌شود، اما اگر دسته‌موتور پاره باشد حتماً باید تعویض شود تا لرزش کامل برطرف گردد و خودرو پایدار کار کند.

دلایل لرزش موتور در پژو

در پژو ۴۰۵ و پارس، لرزش موتور بیشتر به مشکلات الکترونیکی و مکانیکی مربوط است. خرابی سنسور دریچه گاز یا سنسور MAP اطلاعات اشتباه به ECU می‌دهد و نسبت سوخت را به هم می‌ریزد. کویل و شمع معیوب جرقه ناقص ایجاد می‌کنند و لرزش در دور آرام شدید می‌شود. کثیفی انژکتور سوخت‌رسانی نامنظم می‌کند و گاز هرز همراه با لرزش ظاهر می‌شود. پاره شدن دسته‌موتور جلو (شایع‌ترین) لرزش را به فرمان و اتاق منتقل می‌کند. تنظیم نبودن ECU یا نشتی منیفولد ورودی هم باعث لرزش در دور آرام یا شتاب‌گیری می‌شود. معمولاً با اسکنر عیب‌یابی، تعویض سنسور یا کویل و شستشوی انژکتور مشکل برطرف می‌گردد و عملکرد موتور نرم‌تر می‌شود.

دلایل لرزش موتور در سمند

در سمند، لرزش موتور اغلب از پایه‌های موتور و سیستم جرقه شروع می‌شود. خرابی دسته‌موتور (به‌خصوص سمت چپ و عقب) شایع‌ترین دلیل است و لرزش را مستقیم به بدنه و فرمان می‌رساند. شمع و کویل فرسوده جرقه ضعیف می‌دهند و موتور ریپ می‌زند. کثیفی انژکتور یا تنظیم نبودن دریچه گاز مخلوط سوخت را نامتعادل می‌کند. نشتی وکیوم یا شلنگ‌های خلأ هم فشار هوای ورودی را کم می‌کند و لرزش در دور آرام ایجاد می‌شود. مشکلات کویل جرقه هم باعث لرزش و افت قدرت هنگام شتاب‌گیری می‌شود. با تعویض دسته‌موتور، شمع و کویل، شستشوی انژکتور و چک نشتی‌ها معمولاً لرزش کاملاً برطرف می‌شود و رانندگی راحت‌تر می‌گردد.

راهکارهای کارآمد برای رفع لرزش موتور

اکنون که با دلایل لرزش موتور خودرو آشنا شدید، نوبت به انجام اقدامات عملی می‌رسد تا بتوانید لرزش موتور را کاهش دهید یا کاملاً از بین ببرید. در این بخش روش‌های ساده و کاربردی توضیح داده می‌شود که انجام آن‌ها می‌تواند از آسیب بیشتر به موتور جلوگیری کند و رانندگی راحت‌تر و ایمن‌تری برای شما فراهم کند.

از جمله اقداماتی که می‌توان انجام داد، بررسی و تعویض شمع‌ها، وایرها و کوئل‌ها است که مسئول ایجاد جرقه مناسب در موتور هستند. همچنین بازدید و تعویض پایه‌های موتور اهمیت زیادی دارد، زیرا پایه‌ها حرکت موتور را کنترل می‌کنند و از انتقال لرزش به بدنه خودرو جلوگیری می‌کنند. بررسی سیستم سوخت و هوا، تعویض فیلترهای هوا و سوخت و اطمینان از عملکرد درست پمپ بنزین و انژکتورها نیز باعث می‌شود موتور سوخت و هوا را به درستی دریافت کند و لرزش ناشی از کمبود انرژی کاهش یابد.

در ادامه، بخش‌هایی برای سرویس دوره‌ای خودرو توضیح داده شده است که شامل تعویض روغن، فیلترها و بررسی کامل موتور توسط مکانیک می‌شود. انجام مرتب این سرویس‌ها نه تنها باعث کاهش لرزش موتور می‌شود، بلکه از ایجاد مشکلات بزرگ و پرهزینه در آینده جلوگیری می‌کند و طول عمر موتور و قطعات متصل به آن را افزایش می‌دهد. با رعایت این نکات ساده و کاربردی، می‌توانید از رانندگی نرم‌تر، مصرف سوخت بهتر و کاهش هزینه‌های تعمیرات ناگهانی لذت ببرید.

بررسی و تعویض بخش‌های جرقه (شمع، وایر، کوئل)

برای کاهش و رفع لرزش موتور خودرو، اولین مرحله بررسی شمع‌ها، وایرها و کوئل‌ها است. شمع‌ها وظیفه دارند جرقه‌ای مناسب ایجاد کنند تا سوخت داخل موتور به درستی مشتعل شود. اگر شمع‌ها کثیف، ساییده یا خراب باشند، موتور نمی‌تواند به طور یکنواخت کار کند و لرزش ایجاد می‌شود. بنابراین شمع‌ها را خارج کرده و وضعیتشان را به دقت بررسی کنید.

وایرها یا سیم‌های شمع نیز باید از نظر ترک، ساییدگی یا اتصال ضعیف کنترل شوند و در صورت نیاز تعویض شوند تا جرقه به خوبی منتقل شود. کوئل‌ها که برق لازم برای شمع‌ها را تولید می‌کنند نیز نقش مهمی دارند و خرابی آن‌ها باعث آتش زنی ناقص و لرزش موتور می‌شود. حتی مشکلات کوچک در این قطعات می‌تواند رانندگی را ناپایدار کند. با بررسی و تعویض صحیح این بخش‌ها، موتور روان‌تر کار می‌کند، شتاب خودرو بهتر می‌شود و لرزش به حداقل می‌رسد.

بازدید و تعویض پایه‌های موتور

پایه‌های موتور، قطعاتی هستند که موتور را به شاسی خودرو متصل می‌کنند و وظیفه دارند حرکت موتور را کنترل و لرزش را جذب کنند. وقتی پایه‌ها فرسوده یا خراب شوند، موتور آزادانه حرکت می‌کند و این حرکت باعث ایجاد لرزش شدید و صدای تقه می‌شود. برای بررسی، خودرو را در حالت درجا و با ترمز دستی کشیده قرار دهید، کاپوت را باز کنید و حرکت موتور را هنگام روشن شدن مشاهده کنید.

از یک نفر بخواهید موتور را در حالت خلاص یا با گاز کم روشن کند. اگر حرکت بیش از حد طبیعی باشد، پایه‌ها نیاز به تعویض دارند. تعویض پایه‌ها باید توسط تعمیرکار حرفه‌ای انجام شود، زیرا پایه‌های سالم حرکت موتور را کنترل می‌کنند و از انتقال لرزش به بدنه خودرو جلوگیری می‌کنند. پایه‌های خراب علاوه بر ایجاد لرزش، می‌توانند باعث آسیب به قطعات دیگر موتور و کاهش عمر موتور و گیربکس شوند.

بررسی سیستم سوخت و هوا

سیستم سوخت و هوا نقش حیاتی در عملکرد صحیح موتور دارد. فیلتر هوای موتور باید به صورت دوره‌ای، هر ۱۵ تا ۲۰ هزار کیلومتر، تعویض شود تا موتور هوا را به خوبی دریافت کند. فیلتر سوخت نیز طبق دستور سازنده (۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر) باید تعویض گردد تا سوخت به صورت یکنواخت به موتور برسد. اگر این بخش‌ها خراب یا کثیف باشند، موتور نمی‌تواند سوخت و هوا را درست بسوزاند و لرزش ایجاد می‌شود.

همچنین پمپ بنزین و انژکتورها ممکن است به دلیل رسوب یا خرابی نتوانند سوخت کافی برسانند که باعث افت نیرو و لرزش در دورهای بالا یا هنگام گاز دادن می‌شود. مراقبت از سیستم سوخت و هوا باعث کارکرد روان‌تر موتور، کاهش لرزش و مصرف سوخت بهتر می‌شود و از آسیب به قطعات داخلی موتور جلوگیری می‌کند.

سرویس دوره‌ای خودرو

سرویس منظم خودرو یکی از ساده‌ترین و مهم‌ترین روش‌ها برای پیشگیری از لرزش و مشکلات موتور است. تعویض به موقع روغن موتور، فیلترها و بررسی قطعات توسط مکانیک باعث می‌شود موتور روان‌تر کار کند و قطعات فرسوده قبل از ایجاد مشکل جدی شناسایی شوند. عدم سرویس منظم می‌تواند باعث لرزش شدید موتور، کاهش شتاب، افزایش مصرف سوخت و آسیب به قطعات دیگر شود.

سرویس دوره‌ای همچنین از هزینه‌های بالای تعمیرات غیرضروری جلوگیری می‌کند و طول عمر موتور و قطعات متصل به آن را افزایش می‌دهد. حتی مشکلات جزئی که باعث لرزش می‌شوند، با سرویس منظم قابل پیشگیری هستند و رانندگی امن‌تر و راحت‌تری را فراهم می‌کنند. نگهداری دوره‌ای خودرو، سرمایه‌گذاری کوچک برای جلوگیری از هزینه‌های بزرگ آینده است.

اشتباهات رایج رانندگان که باعث تشدید لرزش موتور می‌شود

بسیاری از رانندگان با عادت‌های نادرست رانندگی، بدون اینکه متوجه باشند، لرزش موتور را شدیدتر می‌کنند و حتی به قطعات آسیب جدی می‌رسانند. این اشتباهات اغلب ساده به نظر می‌رسند، اما در بلندمدت هزینه‌های تعمیر را بالا می‌برند.

❌استفاده از بنزین بی‌کیفیت: باعث رسوب در انژکتورها و احتراق ناقص می‌شود که لرزش را بیشتر می‌کند.

❌تعویض دیرهنگام قطعات مصرفی: عدم تعویض به‌موقع شمع، فیلتر هوا و روغن موتور عملکرد موتور را مختل کرده و لرزش را تشدید می‌کند.

❌رانندگی طولانی با دنده سنگین: دور موتور پایین فشار زیادی به موتور و دسته‌موتورها وارد می‌کند و لرزش را افزایش می‌دهد.

❌نیم‌کلاچ گرفتن طولانی در ترافیک: به دیسک و صفحه کلاچ آسیب می‌زند و لرزش هنگام تعویض دنده را بیشتر می‌کند.

❌خاموش و روشن کردن مکرر موتور: یا گرم نکردن کافی در هوای سرد، باعث لرزش اولیه شدید می‌شود.

❌نادیده گرفتن لرزش اولیه: ادامه رانندگی بدون بررسی، مشکلات کوچک را به خرابی‌های گران تبدیل می‌کند.

با رعایت سرویس‌های دوره‌ای منظم و رانندگی صحیح، می‌توانید لرزش موتور را به حداقل برسانید و عمر خودرو را طولانی‌تر کنید.

چه زمانی لرزش موتور نیاز به تعمیر فوری دارد؟

لرزش موتور همیشه طبیعی نیست و گاهی نشان‌دهنده مشکل جدی است که باید سریع به تعمیرکار مراجعه کنید تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود. در موارد زیر حتماً فوراً اقدام کنید:

🔻لرزش شدید همراه با کاهش قدرت موتور یا افزایش ناگهانی مصرف سوخت

🔻روشن شدن چراغ چک روی داشبورد (نشانه عیب الکترونیکی یا سنسور)

🔻لرزش همراه با صدای غیرعادی مثل تق‌تق، زوزه یا ضربه (ممکن است یاتاقان یا قطعات داخلی آسیب دیده باشد)

🔻لرزش فقط در دور آرام شدید است و با گاز دادن بدتر می‌شود

🔻همراه با دود غیرعادی (آبی = روغن‌سوزی، سیاه = سوخت غلیظ)

🔻لرزش به فرمان، صندلی یا پدال‌ها منتقل می‌شود و کنترل خودرو سخت می‌شود

🔻لرزش ناگهانی شروع شده یا با گذشت زمان بدتر شده است

🔻همراه با بوی سوخت یا روغن در داخل کابین

هر یک از این علائم می‌تواند ایمنی رانندگی را به خطر بیندازد و هزینه تعمیر را افزایش دهد. بهتر است خودرو را متوقف کنید و بررسی حرفه‌ای انجام دهید.

تفاوت لرزش طبیعی و غیرطبیعی موتور خودرو

لرزش موتور می‌تواند طبیعی یا نشانه مشکل باشد. تفاوت‌های اصلی به صورت زیر است:

1️⃣لرزش طبیعی:

✅در دور آرام کمی وجود دارد و ناشی از احتراق پیستون‌ها است.

✅خفیف، یکنواخت و منظم است.

✅به اتاق، فرمان یا صندلی منتقل نمی‌شود.

✅با گاز دادن سریع کم یا ناپدید می‌شود.

✅با گرم شدن کامل موتور کمتر حس می‌شود.

✅هیچ علائم دیگری مثل کاهش قدرت یا افزایش مصرف ندارد.

2️⃣لرزش غیرطبیعی:

❌شدید، نامنظم و اغلب در شرایط خاص (دور آرام یا شتاب‌گیری) ظاهر می‌شود.

❌به فرمان، صندلی یا پدال‌ها منتقل می‌شود و رانندگی را سخت می‌کند.

با علائم دیگر همراه است: گاز هرز، افت قدرت، صدای غیرعادی، روشن شدن چراغ چک

❌با گرم شدن موتور ثابت می‌ماند یا بدتر می‌شود.

❌ممکن است با دود، بوی سوخت یا تغییر در تعویض دنده همراه باشد.

❌نشان‌دهنده مشکل در سوخت‌رسانی، جرقه‌زنی، سنسورها یا قطعات مکانیکی است.

ا❌گر لرزش غیرطبیعی باشد، باید سریع بررسی شود تا از خرابی بزرگ‌تر جلوگیری شود.

نتیجه‌گیری: تشخیص به موقع، پیشگیری از هزینه‌های سنگین

لرزش موتور خودرو حتی اگر جزئی باشد، می‌تواند نشانه‌ای از بروز مشکل در بخش‌هایی مانند شمع‌ها، پایه‌های موتور، سیستم سوخت‌رسانی یا گیربکس باشد. بی‌توجهی به این لرزش ممکن است باعث شود ایراد کوچک به خرابی‌های جدی و پرهزینه تبدیل شود. توجه به زمان و شرایط بروز لرزش اهمیت زیادی دارد؛ اینکه آیا هنگام ایستادن، حرکت، شتاب‌گیری یا روشن بودن کولر اتفاق می‌افتد، می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر مشکل کمک کند و از تعویض بی‌مورد قطعات جلوگیری نماید.

برای رفع این مشکل، مراجعه به تعمیرگاه معتبر و استفاده از قطعات استاندارد بسیار ضروری است. توصیه می‌شود قیمت خرید لوازم یدکی دیار، کاپرا، وینگل و سایر برندها را در کمپانی لوازم یدکی ایوب بررسی کنید تا بتوانید برنامه‌ریزی مناسبی برای تعویض قطعات و نگهداری خودرو داشته باشید. در نهایت، گوش دادن به صداها و لرزش‌های غیرعادی خودرو نوعی مراقبت پیشگیرانه محسوب می‌شود. اقدام به موقع باعث می‌شود خودرو عملکرد بهتری داشته باشد، عمر قطعات افزایش یابد و تجربه رانندگی شما ایمن‌تر و لذت‌بخش‌تر شود.

پرسش‌های متداول

1- چرا با روشن کردن کولر، موتور خودرو شروع به لرزیدن می‌کند؟

وقتی کولر روشن می‌شود، کمپرسور آن بار اضافی به موتور وارد می‌کند. اگر موتور یا سیستم‌های مرتبط مانند پایه‌های موتور، شمع‌ها یا سیستم سوخت‌رسانی دچار مشکل باشند، این بار اضافی می‌تواند باعث لرزش شود.

2- آیا شمع‌های معیوب می‌توانند باعث لرزش موتور شوند؟

بله، شمع‌های معیوب یا کثیف می‌توانند باعث احتراق ناقص شوند. این احتراق ناقص می‌تواند باعث لرزش موتور، به‌ویژه هنگام روشن کردن کولر که بار اضافی به موتور وارد می‌کند، شود.

3- آیا سیستم سوخت‌رسانی می‌تواند در لرزش موتور نقش داشته باشد؟

بله، سیستم سوخت‌رسانی باید میزان مناسب سوخت را به موتور برساند. اگر انژکتورها یا فیلتر سوخت مسدود یا کثیف باشند، سوخت‌رسانی به درستی انجام نمی‌شود و موتور دچار لرزش می‌شود.

4- آیا تنظیم دور آرام موتور می‌تواند در لرزش تأثیر داشته باشد؟

بله، دور آرام موتور باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که بتواند بار اضافی کولر را تحمل کند. اگر دور آرام پایین باشد، موتور قادر به تحمل بار اضافی نیست و لرزش ایجاد می‌شود.

5- آیا سیستم تهویه می‌تواند باعث لرزش موتور شود؟

بله، سیستم تهویه باید به‌درستی کار کند. اگر فن کندانسور یا سایر اجزای سیستم تهویه دچار مشکل باشند، می‌توانند باعث لرزش موتور شوند.

6- آیا لرزش موتور هنگام روشن کردن کولر نشانه خرابی سیستم برق‌رسانی است؟

بله، سیستم برق‌رسانی باید به‌درستی عمل کند. اگر شمع‌ها، وایرها یا کوئل‌ها دچار مشکل باشند، می‌توانند باعث لرزش موتور، به‌ویژه هنگام روشن کردن کولر، شوند.