علت لرزش خودرو در سرعت بالا چیست؟ تصور کنید در اتوبان با سرعت بیشتر از ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت رانندگی می‌کنید که ناگهان فرمان می‌لرزد یا بدنه خودرو تکان می‌خورد. در این شرایط، احتمالاً اولین سؤالتان این است که چه اتفاقی برای ماشین افتاده است. گاهی مشکل فقط به بالانس نبودن چرخ‌ها مربوط می‌شود؛ اما خرابی ترمز، پلوس یا جلوبندی هم می‌تواند باعث لرزش شود.
مهم این است که این علامت را نادیده نگیرید، چون بعضی ایرادها با ادامه رانندگی جدی‌تر می‌شوند. در این مقاله، نشانه‌های هر مشکل را بررسی می‌کنیم تا بفهمید از کجا باید شروع کنید، چه قطعاتی به بررسی نیاز دارند و چه زمانی بهتر است رانندگی را متوقف کنید.
علت لرزش خودروی شما با سرعت بالا را در یک دقیقه پیدا کنید
شما می‌توانید علت لرزش خودرو در سرعت بالا را با توجه به محل لرزش و زمانی که اتفاق می‌افتد، بهتر تشخیص دهید. جدول زیر به شما کمک می‌کند علت احتمالی را سریع‌تر پیدا کنید.
|
محل احساس لرزش |
شرایط وقوع | علت احتمالی | فوریت بررسی |
| فرمان | سرعت ثابت، به‌ویژه ۸۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت | بالانس نبودن چرخ‌های جلو یا خرابی تایر |
متوسط؛ در صورت لرزش شدید فوری |
|
صندلی و کف اتاق |
حرکت با سرعت ثابت | بالانس نبودن چرخ‌های عقب یا تغییر شکل لاستیک | متوسط؛ در صورت لرزش شدید فوری |
| فرمان و بدنه | هنگام گاز دادن | خرابی پلوس یا قطعات انتقال قدرت |
در صورت لرزش شدید، توقف فوری |
|
پدال ترمز و فرمان |
هنگام ترمزگیری | مشکل دیسک ترمز یا گیر کردن کالیپر | فوری؛ به‌ویژه در صورت اختلال ترمز |
| کل اتاق خودرو | هنگام درجا کار کردن موتور | خرابی دسته‌موتور یا مشکل موتور |
متوسط؛ بسته به شدت لرزش |
|
فرمان و بدنه |
هنگام عبور از دست‌انداز | خرابی سیبک، بوش طبق یا کمک‌فنر | متوسط؛ لقی شدید فوری |
| فرمان یا بدنه | پس از افتادن در چاله | تاب رینگ یا آسیب لاستیک |
فوری در صورت آسیب جدی |
|
کل خودرو |
لرزش شدید همراه با صدای کوبش | خرابی احتمالی چرخ، محور یا اتصالات |
فوری؛ توقف در محل امن |
نکته: لرزش چرخ‌های جلو معمولاً بیشتر در فرمان و لرزش چرخ‌های عقب بیشتر در صندلی و کف اتاق احساس می‌شود. بااین‌حال، برای تشخیص قطعی باید خودرو بررسی شود.
ایرادات تایرها و رینگ‌ها؛ شایع‌ترین عامل لرزش در سرعت بالا
اگر ماشین شما در سرعت بالا می‌لرزد، اول لاستیک‌ها و رینگ‌ها را بررسی کنید. علت لرزش خودرو در سرعت بالا ممکن است بالانس نبودن چرخ‌ها، ساییدگی نامنظم لاستیک یا تاب داشتن رینگ باشد. حتی یک برآمدگی کوچک روی لاستیک هم می‌تواند نشانه آسیب جدی باشد.
ابتدا باد هر چهار لاستیک را بررسی کنید و ببینید آج آن‌ها یکنواخت ساییده شده است یا نه. اگر مشکل مشخصی پیدا نکردید، به آپاراتی مراجعه کنید تا چرخ‌ها را بالانس کند. البته اگر لاستیک آسیب دیده باشد یا رینگ تاب داشته باشد، بالانس به‌تنهایی مشکل را برطرف نمی‌کند. در این شرایط، متخصص باید چرخ‌ها را دقیق‌تر بررسی کند.
عدم بالانس چرخ‌ها؛ تفاوت بالانس استاتیک و دینامیک
لرزش خودرو در سرعت بالا گاهی به این دلیل اتفاق می‌افتد که وزن لاستیک و رینگ به‌خوبی توزیع نشده است. حتی چند گرم اختلاف وزن هم می‌تواند هنگام چرخش سریع چرخ‌ها باعث لرزش فرمان یا بدنه شود.
- بالانس استاتیک: به تعادل چرخ در یک صفحه مربوط است و می‌تواند به تشخیص لرزش بالا و پایین کمک کند.
- بالانس دینامیک: تعادل چرخ را از نظر عرضی هم بررسی می‌کند و برای پیدا کردن لرزش‌های جانبی کاربرد دارد.
- راه‌حل: آپاراتی با دستگاه بالانس، محل مشکل را پیدا می‌کند و وزنه مناسب را روی رینگ می‌گذارد.
البته اگر رینگ تاب داشته باشد یا لاستیک تغییر شکل داده باشد، بالانس به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.
پله کردن، ساییدگی نامنظم یا تغییر شکل لاستیک
علت لرزش خودرو در سرعت بالا گاهی خود لاستیک است. اگر آج لاستیک یکدست ساییده نشده باشد یا بخشی از آن برآمدگی پیدا کرده باشد، ماشین ممکن است هنگام حرکت بلرزد. برای بررسی، خودرو را در جای امن پارک کنید و سطح آج را با دست لمس کنید.
اگر بخشی از لاستیک بالاتر یا زبرتر از قسمت‌های دیگر است، بهتر است آن را به متخصص نشان دهید. همچنین به ترک‌های عمیق، برآمدگی دیواره و بیرون زدن سیم‌های داخلی دقت کنید. این نشانه‌ها می‌توانند از آسیب جدی لاستیک خبر بدهند. اگر لاستیک برآمدگی دارد یا سیم‌های آن دیده می‌شوند، رانندگی نکنید و برای بررسی یا تعویض آن اقدام کنید.
تاب داشتن رینگ‌ها و افتادن در چاله‌های جاده‌ای
لرزش خودرو در سرعت بالا اگر بعد از افتادن در چاله شروع شده باشد، ممکن است به تاب برداشتن رینگ یا آسیب لاستیک مربوط باشد. ضربه شدید می‌تواند رینگ فولادی را خم کند یا باعث ترک خوردن رینگ آلومینیومی شود. رینگ فولادی در بعضی شرایط قابل تعمیر است؛ اما هر رینگ آسیب‌دیده‌ای را نمی‌توان با خیال راحت تعمیر کرد.
رینگ آلومینیومی ترک‌خورده هم ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد. اگر بعد از برخورد با چاله فرمان می‌لرزد یا باد لاستیک کم می‌شود، چرخ را بررسی کنید. در صورت مشاهده ترک، برآمدگی لاستیک یا لرزش شدید، با همان وضعیت به رانندگی ادامه ندهید و از متخصص کمک بگیرید.
نقص در سیستم ترمز و ارتعاش در سرعت‌های اتوبانی
لرزش خودرو در سرعت بالا اگر موقع ترمز گرفتن شروع شود یا شدت بگیرد، ممکن است از سیستم ترمز باشد. مثلاً شاید فرمان بلرزد، پدال ترمز زیر پا ضربه بزند یا بدنه موقع کم کردن سرعت تکان بخورد. این حالت با لرزشی که در تمام مدت رانندگی وجود دارد فرق می‌کند.
گاهی سطح دیسک ترمز مشکل دارد و گاهی لنت‌ها درست حرکت نمی‌کنند یا کالیپر گیر کرده است. اگر ماشین موقع ترمز گرفتن به یک سمت می‌کشد، بوی سوختگی می‌آید یا ترمز مثل قبل عمل نمی‌کند، ادامه رانندگی خطرناک است. برای پیدا کردن علت، تعمیرکار باید دیسک، لنت و کالیپر را بررسی کند.
خودتان برای امتحان کردن مشکل، چند بار پشت سر هم محکم ترمز نگیرید؛ چون این کار ترمزها را داغ‌تر می‌کند و ممکن است وضعیت را بدتر کند. اگر لرزش شدید است یا قدرت ترمز کم شده، در جای امن توقف کنید و از امداد کمک بگیرید.
تاب برداشتن دیسک ترمز (Brake Rotor Runout)
لرزش خودرو در سرعت بالا هنگام ترمزگیری ممکن است به تاب داشتن دیسک یا یکسان نبودن ضخامت آن مربوط باشد. وقتی چند بار پشت سر هم شدید ترمز می‌گیرید، دیسک داغ می‌شود. سرد شدن ناگهانی، مثلاً تماس با آب، هم در بعضی شرایط می‌تواند به آن تنش وارد کند؛ اما هر دیسک لرزانی به این دلیل خراب نشده است.
گاهی ضخامت دیسک در قسمت‌های مختلف فرق دارد یا مواد لنت به‌صورت نامنظم روی آن می‌نشینند. در نتیجه، هنگام ترمز گرفتن فشار یکسانی وارد نمی‌شود و فرمان یا پدال ترمز می‌لرزد. تعمیرکار باید دیسک را از نظر تاب و ضخامت بررسی کند. اگر ضخامت آن از حد مجاز کمتر باشد، باید تعویض شود.
گیر کردن کالیپر یا سایش لنت‌های ترمز
دلیل لرزش ماشین هنگام حرکت با سرعت بالا گاهی به گیر کردن کالیپر ترمز مربوط است. کالیپر لنت‌ها را هنگام ترمز گرفتن به دیسک فشار می‌دهد؛ اما اگر پیستون یا بخش‌های متحرک آن گیر کنند، لنت ممکن است بعد از رها کردن پدال هم با دیسک تماس داشته باشد. این تماس مداوم باعث داغ شدن ترمز و ساییدگی نامنظم لنت و دیسک می‌شود.
ممکن است ماشین به یک سمت کشیده شود یا از یکی از چرخ‌ها بوی سوختگی به مشام برسد. اگر چنین نشانه‌هایی دیدید، به قطعات داغ دست نزنید. در صورت کاهش قدرت ترمز یا کشیده شدن شدید خودرو، در محل امن توقف کنید و از امداد کمک بگیرید.
آسیب‌های سیستم انتقال قدرت و محورها؛ پلوس و میل‌گاردان
اگر ماشین شما موقع گاز دادن می‌لرزد، مشکل همیشه از لاستیک‌ها نیست. گاهی پلوس، سرپلوس یا میل‌گاردان درست کار نمی‌کند و لرزش را به بدنه منتقل می‌کند. دلیل لرزش ماشین هنگام حرکت با سرعت بالا را می‌توانید تا حدی از روی زمان شروع لرزش تشخیص دهید. مثلاً اگر با فشار دادن پدال گاز لرزش بیشتر می‌شود و وقتی پایتان را از روی گاز برمی‌دارید کمتر می‌شود، بهتر است پلوس و قطعات انتقال قدرت بررسی شوند.
البته دسته‌موتور خراب هم می‌تواند همین نشانه را ایجاد کند. در خودروهای دیفرانسیل عقب، میل‌گاردان و چهارشاخ آن هم از قطعاتی هستند که باید بررسی شوند. اگر لرزش با صدای تق‌تق، کوبش یا صدای فلزی همراه است، آن را نادیده نگیرید. در صورت شدید بودن لرزش، در جای امن توقف کنید و از تعمیرکار کمک بگیرید. گر برای تعمیر کاپرا به قطعه جدید نیاز دارید، می‌توانید صفحه لوازم یدکی کاپرا را بررسی کنید.
خرابی سرپلوس و مشعلی پلوس
لرزش خودرو هنگام گاز دادن می‌تواند نشانه خرابی پلوس داخلی یا مشعلی پلوس باشد. وقتی به پدال گاز فشار می‌دهید، نیروی بیشتری از پلوس عبور می‌کند. اگر مفصل داخلی آن فرسوده یا لق شده باشد، ممکن است ماشین بیشتر بلرزد. گاهی هم با برداشتن پا از روی گاز، لرزش کمتر می‌شود.
از طرف دیگر، خرابی سرپلوس بیرونی معمولاً هنگام پیچیدن با صدای تق‌تق خودش را نشان می‌دهد. البته این نشانه‌ها به‌تنهایی خرابی پلوس را ثابت نمی‌کنند؛ دسته‌موتور هم ممکن است مشکل مشابهی ایجاد کند. اگر لرزش تکرار می‌شود، از تعمیرکار بخواهید پلوس، گردگیرها و اتصالات آن را بررسی کند.
تاب داشتن میل‌گاردان یا خرابی چهارشاخ گاردان در خودروهای دیفرانسیل عقب
لرزش خودرو در سرعت بالا در ماشین‌های دیفرانسیل عقب و بعضی خودروهای آفرودی ممکن است از میل‌گاردان باشد. این قطعه نیروی گیربکس را به دیفرانسیل می‌رساند. اگر میل‌گاردان تاب بردارد، وزنه تعادل آن جدا شود یا چهارشاخ گاردان فرسوده شود، ماشین ممکن است در سرعت‌های مشخص بلرزد. این لرزش گاهی بیشتر در کف اتاق یا زیر صندلی‌ها احساس می‌شود.
اگر بعد از تعمیر گاردان این مشکل شروع شده، حتماً دوباره آن را بررسی کنید. تعمیرکار باید تاب محور، بالانس و وضعیت چهارشاخ‌ها را بررسی کند. اگر لرزش شدید است یا صدای کوبش می‌شنوید، رانندگی را ادامه ندهید.
خرابی و فرسودگی جلوبندی و سیستم تعلیق
علت لرزش خودرو در سرعت بالا گاهی به خرابی جلوبندی یا کمک‌فنرها مربوط است. اگر فرمان می‌لرزد، ماشین به یک سمت می‌کشد یا روی دست‌اندازها صدا می‌دهد، این قطعات را بررسی کنید.
1️⃣ خرابی سیبک و بوش طبق
لرزش خودرو در سرعت بالا همراه با صدای تق‌تق یا لقی فرمان می‌تواند نشانه خرابی سیبک یا بوش طبق باشد. فرسودگی این قطعات کنترل ماشین را سخت‌تر می‌کند. اگر ماشین شما ون یا وانت است و بعد از بررسی جلوبندی یا سیستم انتقال قدرت متوجه شدید یکی از قطعات نیاز به تعویض دارد، می‌توانید قطعات موردنیاز خودروی خود را در کمپانی ایوب بررسی کنید.
2️⃣ خرابی جعبه فرمان و میل موج‌گیر
لرزش فرمان در سرعت بالای ۱۰۰ همراه با لقی فرمان ممکن است از خرابی جعبه فرمان یا اتصالات آن باشد. خرابی میل موج‌گیر هم معمولاً هنگام عبور از دست‌انداز یا پیچیدن، صدای تق‌تق ایجاد می‌کند.
3️⃣ خرابی کمک‌فنرها
علت لرزش اتاق خودرو در سرعت بالا گاهی به کمک‌فنرهای خراب مربوط است. اگر ماشین بعد از عبور از دست‌انداز چند بار بالا و پایین می‌رود یا کمک‌فنر روغن پس می‌دهد، آن را بررسی کنید.
4️⃣ تنظیم نبودن زاویه چرخ‌ها
لرزش خودرو در سرعت بالا ممکن است با تنظیم نبودن زاویه چرخ‌ها همراه باشد. اگر ماشین به یک سمت می‌کشد یا لاستیک‌ها یک‌طرفه ساییده می‌شوند، تنظیم زوایای چرخ‌ها را بررسی کنید.
خرابی دسته‌موتورها و لرزش‌های وابسته به دور موتور
علت لرزش خودرو در سرعت بالا همیشه لاستیک و چرخ نیست. گاهی دسته‌موتور خراب شده و لرزش موتور را به اتاق منتقل می‌کند. اگر ماشین درجا هم می‌لرزد، موقع روشن کردن یا خاموش کردن موتور تکان شدیدی دارد یا هنگام تعویض دنده ضربه می‌زند، دسته‌موتورها را بررسی کنید. البته خرابی موتور هم می‌تواند علائم مشابهی داشته باشد.
اگر ماشین فقط در سرعت مشخصی می‌لرزد، بهتر است چرخ‌ها و سیستم انتقال قدرت را هم بررسی کنید. برای پیدا کردن قطعه مناسب خودروتان، پیشنهاد می‌کنیم محصولات لوازم یدکی ون هایس را ببینید.
عواقب و خطرات خطرناک نادیده گرفتن لرزش خودرو در سرعت بالا
لرزش خودرو در سرعت بالا گاهی با یک بالانس ساده برطرف می‌شود؛ اما اگر علت آن خرابی تایر، پلوس یا ترمز باشد، ادامه رانندگی می‌تواند خطرناک شود. اگر هم‌زمان با لرزش، موتور بد کار می‌کند یا قدرتش کم شده است، علائم بیرون زدن تسمه تایم را هم بررسی کنید. سه مورد زیر را جدی بگیرید:
1️⃣ خرابی پلوس و خطر تصادف: اگر پلوس به‌شدت آسیب دیده باشد، ممکن است بشکند و به کنترل خودرو آسیب بزند.
2️⃣ خرابی بیشتر جلوبندی: لرزش مداوم می‌تواند به قطعاتی مثل سیبک، بوش طبق و کمک‌فنر فشار وارد کند و هزینه تعمیر را بالا ببرد.
3️⃣ آسیب لاستیک و خطر ترکیدن آن: اگر لاستیک برآمده است، سیم‌های داخلی آن دیده می‌شوند یا تغییر شکل داده، رانندگی نکنید؛ چون احتمال خرابی ناگهانی وجود دارد.
اگر ماشین ناگهان شدید می‌لرزد یا ترمز و فرمان درست کار نمی‌کنند، در جای امن توقف کنید و از امداد کمک بگیرید.
مراحل گام‌به‌گام و چک‌لیست تست خودرو برای رانندگان
علت لرزش خودرو در سرعت بالا را می‌توانید با این ۶ مرحله پیدا کنید. از بررسی لاستیک‌ها شروع کنید و اگر مشکل برطرف نشد، سراغ تعمیرکار بروید.
1️⃣ باد و ظاهر چرخ‌ها را بررسی کنید. فشار باد لاستیک‌ها را در حالت سرد اندازه بگیرید و گل یا سنگ‌ریزه‌های گیرکرده در چرخ را بررسی کنید.
2️⃣ لاستیک‌ها را نگاه کنید. برآمدگی، ترک، بریدگی، سیم‌های بیرون‌زده و ساییدگی نامنظم را جدی بگیرید.
3️⃣ به زمان لرزش دقت کنید. ببینید ماشین در سرعت ثابت می‌لرزد یا هنگام گاز دادن و ترمز گرفتن. این اطلاعات به تشخیص مشکل کمک می‌کند.
4️⃣ به آپاراتی بروید. از متخصص بخواهید بالانس هر چهار چرخ و وضعیت رینگ‌ها را بررسی کند. بالانس درجا هم فقط در صورت مناسب بودن خودرو و تجهیزات انجام شود.
5️⃣ جلوبندی را بررسی کنید. اگر لرزش برطرف نشد، وضعیت سیبک‌ها، بوش‌ها، کمک‌فنرها و تنظیم چرخ‌ها را به جلوبندی‌ساز بسپارید.
6️⃣ ترمز و پلوس را بررسی کنید. اگر ماشین هنگام ترمز گرفتن یا گاز دادن بیشتر می‌لرزد، تعمیرکار باید دیسک ترمز، کالیپر، پلوس و دسته‌موتورها را بررسی کند. در خودروهای دیفرانسیل عقب، میل‌گاردان هم باید بررسی شود.
بعد از مشخص شدن قطعه معیوب، برای برآورد هزینه تعمیر، قیمت لوازم یدکی پیکاپ، وینگل یا برندهای دیگر را بررسی کنید.
سؤالات متداول درباره دلایل لرزش خودرو در سرعت بالا
1- چرا ماشینم از سرعت ۱۰۰ به بالا می‌لرزد، ولی در سرعت پایین مشکلی ندارد؟
معمولاً بالانس نبودن چرخ‌ها، تاب داشتن رینگ یا خرابی لاستیک باعث این مشکل می‌شود. اگر با بالانس کردن لرزش برطرف نشد، لاستیک‌ها و جلوبندی را هم بررسی کنید.
2- چرا فرمان می‌لرزد، اما صندلی و بدنه ماشین ثابت هستند؟
احتمال دارد چرخ‌های جلو بالانس نباشند یا لاستیک‌هایشان آسیب دیده باشند. اگر فرمان لقی دارد یا ماشین به یک سمت می‌کشد، جلوبندی هم باید بررسی شود.
3- چرا ماشینم موقع گاز دادن می‌لرزد، اما وقتی گاز را رها می‌کنم لرزش کم می‌شود؟
این حالت ممکن است از خرابی پلوس داخلی یا دسته‌موتور باشد. اگر لرزش مرتب تکرار می‌شود، از تعمیرکار بخواهید سیستم انتقال قدرت را بررسی کند.
4- چرا ماشین فقط موقع ترمز گرفتن از سرعت بالا می‌لرزد؟
ممکن است دیسک ترمز مشکل داشته باشد یا کالیپر و لنت‌ها درست کار نکنند. اگر ترمز ضعیف شده یا ماشین به یک سمت کشیده می‌شود، رانندگی را ادامه ندهید.
5- لاستیک‌ها را بالانس کرده‌ام، پس چرا ماشین هنوز می‌لرزد؟
ممکن است رینگ تاب داشته باشد، لاستیک تغییر شکل داده باشد یا مشکل از پلوس و جلوبندی باشد. بهتر است به‌جای بالانس دوباره، علت اصلی را پیدا کنید.
6- بعد از افتادن در چاله، فرمان ماشینم می‌لرزد؛ چه چیزی آسیب دیده است؟
ممکن است رینگ تاب برداشته باشد یا لاستیک و جلوبندی آسیب دیده باشند. اگر لاستیک برآمدگی دارد یا لرزش شدید است، در محل امن توقف کنید و از رانندگی با آن خودداری کنید.
7- آیا لرزش ماشین در اتوبان خطرناک است یا می‌توانم تا تعمیرگاه رانندگی کنم؟
اگر لرزش شدید یا ناگهانی است، یا فرمان و ترمز درست کار نمی‌کنند، ادامه رانندگی خطرناک است. در محل امن توقف کنید و از امداد کمک بگیرید.